Historia

Zarys historii badmintona Trudno jest jednoznacznie okreslic geneze badmintona na swiecie. W pozostalosciach dawnej cywilizacji azteckiej i chinskiej spotyka sie rysunki, przedstawiajace gre przypominajaca badminton, co swiadczy o tym, iz w róznej postaci ta forma aktywnosci fizycznej byla znana od wielu tysiecy lat prawie na wszystkich kontynentach. Sama nazwa gry pochodzi od nazwy angielskiej posiadlosci VIII ksiecia Beufort, lezacej w hrabstwie Gloucestershire niedaleko Bristolu, która nazywala sie wlasnie Badminton. To tam okolo roku 1870 odbyl sie pierwszy pokaz gry opartej na podbijaniu rakietka lotki wykonanej z korka i piór z zastosowaniem regul zblizonych do wspólczesnych. Po kilku latach przyjeto jednolity zbiór przepisów gry, w których do dnia dzisiejszego niezmienne pozostaly dlugosc i szerokosc boiska (w rzeczywistosci byly to wymiary salonu, w którym odbyl sie pierwszy pokaz) oraz wysokosc siatki.

Poczatki badmintona w Polsce Do Polski zabawa rakietkami i lotka piórowa przywedrowala w XVIII wieku z Francji i zadomowila sie na dobre pod francuska nazwa wolant. Jak twierdzi wieloletni prezes Polskiego Zwiazku Badmintona A. Szalewicz „Dowodem na to moze byc obraz olejny namalowany w 1733 roku przez (…) nadwornego malarza Augusta II, przedstawiajacy czteroletniego ksiecia Augusta Sulkowskiego z rakietka i lotka piórowa" [Szalewicz 2002; s.12]. Przypuszcza sie, iz prekursorami tej dyscypliny w naszym kraju byl król Polski August III wraz z ksieciem Aleksandrem Sulkowskim, którzy przebywali przez wiele lat na dworze Ludwika XIV - króla Francji, gdzie poznali zasady tej dworskiej zabawy. Zainteresowanie wolantem przejawialy min. takie postacie polskiej literatury jak: Stanislaw Staszyc, Józef Ignacy Kraszewski, Juliusz Slowacki i inni. Wiecej na ten temat pisze przytaczany A. Szalewicz (2002); w: Historii badmintona w Polsce; Warszawa Wyd. PZBad, ilustrujac opis obszernymi cytatami z dziel wskazanych tutaj autorów jak równiez innych ciekawych pozycji. Nazwa wolant samodzielnie funkcjonowala w Polsce do drugiej polowy XIX wieku, kiedy to pojawila sie angielska nazwe tej zabawy - badminton. Pierwsza wzmianka o badmintonie w polskiej prasie pojawila sie 20 maja 1883 r. w Kurierze Warszawskim, gdzie badminton obok tenisa, krykieta i „innych gier ogrodowych, angielskich i francuskich" byl polecany jako „(…) najlepszy srodek przeciw nudom podczas pobytu na letnich mieszkaniach i w krajowych zakladach kapielowych" [za: A. Szalewicz 2002; s. 15]. W 1901 roku pojawia sie podrecznik E. Cenara „Gry i zabawy ruchowe" wydany przez Zwiazek Polskich Gimnastycznych Towarzystw Sokolich, gdzie po raz pierwszy pojawia sie w obszerny opis techniki i przepisów gry w badmintona. W poczatkach XX wieku badminton byl brytyjska dyscyplina narodowa. To Anglicy byli nauczycielami badmintona w ówczesnej Europie oraz we wlasnych terytoriach zamorskich. W koncówce lat 20. XX wieku organizowali oni pokazy gry polaczone z wystawami sprzetu, a w 1930 roku doprowadzili do zalozenia pierwszego na swiecie zwiazku badmintona. Do 1939 roku nikt spoza Wysp Brytyjskich nie zwyciezyl w zadnym z liczacych sie turniejów miedzynarodowych. Od Anglików badmintona uczyli sie Dunczycy (obecnie najsilniejsza reprezentacja starego kontynentu) oraz Polacy, którzy w okresie II wojny swiatowej sluzyli w angielskich formacjach gdzie mieli okazje zetknac sie z ta gra. Jedna z kluczowych postaci w historii badmintona w Polsce byl inz. Wlodzimierz Roth, który w okresie II Wojny Swiatowej sluzyl jako mechanik w angielskim dywizjonie 305, gdzie po raz pierwszy zetknal sie z badmintonem. W okresie powojennym byl on wieloletni dyrektorem Instytutu Lotnictwa w Warszawie w którym wraz z Wladyslawem Wyszynskim, Lucjanem Szamanskim i Bogdanem Wiechowskim - pracownikami Instytutu w 1957 roku zalozyl pierwsza w Polsce amatorska „sekcje" badmintona. Na poczatku brakowalo jakiegokolwiek sprzetu do gry, który byl przywozony przy okazji wyjazdów sluzbowych na Wyspy Brytyjskie. Jednak sekcja przetrwala te trudnosci i zainicjowala bardzo dynamiczny rozwój badmintona w powojennej historii Polski. Rok 1957 byl ze wszech miar przelomowy, jezeli chodzi o rozwój badmintona w Polsce. Wówczas zaczely sie pojawiac obszerne artykuly dotyczace badmintona w czasopismie „Sportowiec". Ponadto w lódzkich fabrykach sprzetu sportowego po raz pierwszy wyprodukowano drewniana rakiete do gry oraz plastikowa lotke. Jednak momentem kluczowym byl 3 maja 1957 roku, kiedy to odbyl sie zjazd zalozycielski Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej. Od poczatku swojego istnienia TKKF bardzo intensywnie zajal sie popularyzacja badmintona, który w swiadomosci tamtego okresu zaczal funkcjonowac pod, wywodzaca sie z jezyka greckiego, nazwa kometka. Rok pózniej po raz pierwszy zostaly opracowane i przetlumaczone zasady i regulamin gry, a badminton stal sie dyscyplina pokazowa na zlotach ognisk TKKF. Wzrost zainteresowania badmintonem doprowadzil do tego, iz w 1960 r. czasopismo „Sport dla wszystkich" oglosilo kometke „zabawa i sportem roku". Od tej chwili wspólzawodnictwo sportowe zaczelo przybierac zorganizowane formy. Powstawaly miejskie i wojewódzkie ligi badmintona, coraz czesciej rozgrywano turnieje miedzywojewódzkie, ogólnopolskie, a nawet miedzynarodowe. W 1964 roku przy Zarzadzie Glównym TKKF zostala powolana Spoleczna Komisja Kometki, która przez 13 lat pelnila nadrzedna funkcje w organizacji badmintona w Polsce. W 1977 roku organizacja ta uzyskala zgode ZG TKKF na powolanie Polskiego Zwiazku. Zjazd zalozycielski odbyl sie 29 maja 1977 w Glubczycach, gdzie przedstawiciele dziewieciu klubów podpisali deklaracje o przystapieniu do Polskiego Zwiazku, powolujac zarzad tymczasowy Polskiego Zwiazku Badmintona (PZBad). 28 sierpnia Zwiazek zostal zarejestrowany, a pierwszy Walny Zjazd delegatów, który odbyl sie 7 listopada 1977 roku, dokonal wyborów wladz, ustalil kierunki dzialania oraz zatwierdzil statut. Od tej chwili badminton zaczal byc traktowany na równi z innymi sportami wlaczonymi w struktury Glównej Komisji Kultury Fizycznej i Turystyki. Powolano 10 Okregowych Zwiazków Badmintona, zaczeto organizowac kursy instruktorskie oraz studia trenerskie. W 1978 roku PZBad przystapil do Europejskiej Unii Badmintona (obecnie Badminton Europe), a w 1981 roku Miedzynarodowe Mistrzostwa Polski zostaly wlaczone, jako stala pozycja, do kalendarza International Badminton Federation (obecnie World Badminton Federation-WBF). Polscy zawodnicy z powodzeniem rywalizowali na kortach w Europie i na swiecie. Od 1992 roku, kiedy to na Igrzyskach Olimpijskich w Barcelonie badminton stal sie dyscyplina olimpijska, reprezentanci Polski uczestniczyli we wszystkich turniejach olimpijskich. Obecnie w strukturze Polskiego Zwiazku Badmintona Funkcjonuje 14 Wojewódzkich Zwiazków Badmintona, 115 klubów sportowych, 1077 licencjonowanych zawodniczek i zawodników oraz 333 sedziów PZBad (stan na 31.12.2006). Jednoczesnie kilka tysiecy osób uprawia w Polsce badminton rekreacyjnie. Bohdan Wlostowski

Pismiennictwo:

1. R. Lachman, A. Szalewicz (1987); Badminton; Warszawa; Wyd. Sport i Turystyka 2. A. Szalewicz (2002); Historia badmintona w Polsce; Warszawa; Polski Zwiazek Badmintona

ukryj reklamę